ارتودنسی دندان

آيا هميشه کشيدن دندان براي درمان ارتودنسي ضروري است؟

خير، کشيدن دندان ها بايستي زير نظر متخصص ارتودنسي و درموارد پيچيده درمان انجام گيرد. دربسياري از موارد کشيدن دندان ها لازم ينست.، به خصوص با تکنيک هاي جديد ارتودنسی ثابت مانند تکنيک«D amon»که جديداً معرفي شده ، نياز به کشيدن دندان هاي دايمي بسيار کاهش مي يابد، ولي بايد گفت اگر واقعاً نياز به کشيدن دندان دايمي دردرمان ارتودنسي لازم باشد بيمار نبايد به خاطر ترس ازاين مساله از درمان صرف نظر کند. چرا که فضاهاي ناشي از کشيدن دندان کاملاً با حرکات ارتودنسي بسته مي شوند وفرد به حالت نرمال رشدي صورت ونهايتاً هماهنگي بهتر در صورت خود مي رسد.

آيا براي رفع نامرتبي يک يا حداکثر دو تا سه دندان نيز بايد سيم هاي ارتودنسي درکل دندان ها نصب شود؟

درموارد خاصي نامرتبي وکجي فرم دو تا سه دندان را مي توان با درمان هاي جايگزين ارتودنسي مثل «لامينيت» و ترميم زيبايي رفع کرد. (درمان هاي محافظه کارانه)، اما بايد توجه داشت که استفاده ي بي مورد از اين درمان ها درحالت پيچيده ي ارتودنسي باعث مشکلات عديده يي مانند از دست رفتن زياد نسج سالم دنداني، نياز به جراحي هاي لثه بي مورد وحتي گاهي برگشت درمان وعدم امکان اصلاح آتي آن با درماني هاي ارتودنسي مي شود. گاهي نيز عدم توجه به مسايل اکلوژني (occlusion) مشکلات مفصل گيج گاهي فکي (T.M.D) را به بيماري تحميل مي کند. پس بايد بسته به مورد مشکل ارتودنسي تصميم گرفت وحتي گاهي براي رفع نامرتبي دو، سه دندان هر فک بيمار را به طور کامل توسط دستگاه ارتودنسي ثابت (FIX) درمان کرد.

آیا تاکنون متوجه شده‌اید که بین دندان‌های بالا و پایین شما در هنگام قرار گرفتن آن‌ها بر روی هم یا هنگام نگاه کردن به دندان‌ها در آینه، فاصله وجود دارد؟ در صورتی که متوجه وجود این شرایط شده‌اید، احتمالاً شما به مشکل اپن بایت دچار هستید. در صورت ایجاد شرایط اپن بایت (به هم نرسیدن دندان‌ ها)، احتمالاً این وضعیت می‌تواند مشکلات جدی برای زندگی شما ایجاد کند. در حقیقت مشکل اپن بایت می‌تواند بر نحوه قرار گرفتن دندان‌ها بر روی یکدیگر، توانایی جویدن غذا و اعتماد به نفس شما تاثیر منفی داشته باشد. علاوه بر این باید بدانید اصلاح مشکل اپن بایت یک درمان ساده نیست و احتمالاً نیازمند استفاده از روش‌های درمان ارتودنسی دندان  مثل بریس و براکت‌های شفاف و گاهی اوقات حتی عمل جراحی است.

انواع مختلف سیم ارتودنسی

متخصص ارتودنسی دندان می‌تواند انواع مختلف سیم‌ها را برای بیماران مختلف مهیا کنند. بعضی از آنها از فلزی سبک ساخته شده و دور هر دندان پیچیده می‌شوند، درحالیکه انواع فلزی دیگر آن با چسبی مخصوص به سطح بیرونی دندان می‌چسبند. سیم‌های شفاف قادر به چسبیدن به سطح خارجی دندان‌ها هستند، همینطور انواع سرامیکی که درست همرنگ دندان‌ها هستند. برای بعضی بیماران می‌توان از سیم‌ها کوچک یا سیم‌های نامرئی استفاده کرد که سطح داخلی دندان‌ها می‌چسبند. در بسیاری از موارد، بیمار خود قادر به انتخاب نوع سیم خود می‌باشد.

در انتخاب‌های جدیدتر، متخصصین ارتودنسی دندان بدون‌سیم، از یکسری وسایل شفاف و قابل جابجایی استفاده می‌کنند که برای مدتی مشخص روی دندان‌ها قرار می‌گیرند. این وسایل روی دندان‌های بدفرم فشار وارد می‌کنند و به تدریج آنها را در محل درست خود قرار می‌دهند.

اینکه این وسایل چه مدت باید روی دندان‌ها بمانند به برنامه درمانی پزشک برای آن شخص بستگی دارد. این وسایل و برنامه درمانی بنابر مدل گرفته شده از دندان‌ها، به صورت کامپیوتری طراحی می‌شوند. دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی باید تصمیم بگیرند که شما هم برای این نوع درمان مناسب هستید یا خیر.

اصلاح محل قرارگیری دندان‌ها با هر متد درمانی معمولاً بین 6 ماه تا 3-2 سال طول می‌کشد.

با سیم، بعد از مد زمانی که برای بیمار تعیین شده است، متخصص ارتودنسی روی بخش دیگر درمان کار می‌کند: اینکه مطمئن شود که سیم‌ها فشار مناسب را وارد می‌کنند. برای دست یافتن به این، بیمار باید به طور مرتب برای ویزیت بیاید که معمولاً ماهی یکبار است. طی این ویزیت‌ها، متخصص فنر و نوارهای لاستیکی به سیم وصل می‌کند تا فشار بیشتری به دندان‌ها وارد کند. گاهی‌اوقات، نوارهای لاستیکی دندان‌های مشخصی را به هم وصل می‌کند تا فشار مخالف ایجاد کند.

برای بعضی از نوجوانان، اگر سیم‌ها به تنهایی برای صاف کردن دندان‌ها یا تغییر محل فک کافی نباشند، متخصص ارتودنسی تصمیم می‌گیرد که بیرون از دهان نیاز به فشار بیشتر است. در چنین مواردی، لازم است که بیمار از پوشش سیمی سر یا گردن استفاده کند که برای آن سیم‌هایی داخل دهان نصب شده و پوشش را به سر وصل می‌کند. در اکثر مواقع کافی است که این پوشش فقط موقع خواب یا شب‌ها یا در خانه استفاده شود.

ممکن است مدتی طول بکشد اما با انتخاب درست و زمانبندی مناسب، دندان‌ها به کندی اما ثطعاً به محل اصلی خود برمی‌گردند. در بعضی موارد ممکن است بیمار احساس ناراحتی در دهان خود کند زیرا فشار نه فقط به دندان‌ها بلکه به جاهای دیگری هم وارد می‌شوند. معمولاً استفاده از ایبوپروفن یا استامینوفن می‌تواند به از بین بردن این درد کمک کند.

اگر بعد از گذاشتن سیم‌ها درد زیادی داشتید، با متخصص ارتودنسی خود درمیان بگذارید؛ او می‌تواند مشکل را برطرف کند.

بریس متحرک روی دندان‌ها جا می‌افتد و از صفحه‌ای پلاستیکی تشکیل می‌شود که گیره‌های فلزی آن را در جای خود نگه می‌دارد؛ اسکروها (پیچ‌ها) یا فنرهای فلزی نیز دندان‌ها را حرکت می‌دهد.انواع ارتودنسی متحرک در مقایسه با مزایا ارتودنسی ثابت دندان کاربرد کمتری دارد، چون کنترل روی حرکت دندان‌ها در روش متحرک محدودتر است. در هر حال پلاک متحرک دندان برای اصلاح مشکلات ساده‌تر، به ویژه برای کودکان خردسال به کار برده می‌شود و گاهی از آن به عنوان بخشی از طرح درمان، قبل از ارتودنسی ثابت استفاده می‌شود.

 orthodontics6

مراقبت‌های بعد از برداشتن سیم‌ها

بعد از اینکه مدت زمان زیاد داشتن سیم روی دندان را تحمل کردید، بالاخره روز جادویی فرا می‌رسد: متخصص ارتودنسی برای تمیز کردن دندان با روش های مختلف بلیچینگ سیم‌های شما را برمی‌دارد! بعد از تمیز کردن کامل دندان‌ها و سفید کردن دندان ، متخصص دوباره گرفتن رادیولوژی و نشان‌گذاری دندان‌ها را تکرار خواهد کرد. این باعث می‌شود متخصص ارتودنسی بتواند به طور کامل موقعیت را بررسی کند.

در برخی موارد، اگر بعد از برداشتن سیم‌ها به نظر نرسد که دندان‌های عقل در جای درست دربیایند، دکتر متخصص تجویز می‌کند که آن دندان‌ها کشیده شوند زیرا این دندان‌ها باعث می‌شوند که دندان‌های تازه صاف و ردیف شده حرکت کرده و در دهان حرکت کنند.

یکی دیگر از مسائل مهم بعد از برداشتن سیم‌ها، نگهداری یا نگه داشتن دندان‌ها در جای خود است. واقعیت این اس که اکثر نوجوانان، بعد از گذاشتن سیم دیگر دوست ندارند کارشان به متخصص ارتودنسی بخورد.

اما بااینکه دندان‌ها به طور موفقیت‌آمیزی حرکت کرده و به جای مناسب خود رفته‌اند، اما هنوز هم ثابت نیستند—باید در محل درست باقی بمانند تا استخوان‌ها، لثه‌ها و عضلات خود را با این تغییر وفق دهند. این مسئله معمولاً بااستفاده از گیره‌های نگهدارنده میسر می‌شود.

بعضی از این گیره‌ها از پلاستیک شفاف و سیم های فلزی ساخته می‌شوند که سطح خارجی دندان‌ها را می‌پوشانند و برخی دیگر از آنها لاستیکی هستند. اکثر گیره‌های نگهدارنده باید به مدت 6 ماه مداوم استفاده شوند و بعد به تدریج مدت استفاده آن فقط به هنگام خواب کاهش می‌یابد. اینکه چه مدت باید از این نگهدارنده‌ها استفاده شود به بیمار بستگی دارد—یک بیمار فقط به چند ماه استفاده از آن نیاز دارد درحالیکه برخی دیگر باید سالها از آنها استفاده کنند.

این بازه زمانی هرمدت که باشد، استفاده از آنها اهمیت زیادی دارد؛ بدون آنها ممکن است دندان‌ها به محل قبلی خود برگردند و همه زحمت‌هایتان بر باد رود.

مهمترین مسئله‌ای که وقتی از گذاشتن این سیم‌ها خسته می‌شوید باید به خاطر داشته باشید این است که بدانید افراد خیلی زیادی مثل شما هستند.

و با همه زحمت‌ها بالاخره روزی می‌رسد که سیم‌هایتان را بردارید و آنوقت لبخندی زیبا و دلپذیر خواهید داشت.

نحوه کارعصب کشی دندان

آیا می‌توان دندان عقل را عصب‌کشی کرد؟

گاهی با مراجعین دندان‌پزشکی مواجه می‌شویم که دندان‌پزشک به آن‌ها پیشنهاد عصب کشی دندان عقل را داده است.بسیاری از بیماران از این قضیه تعجب می‌کنند و حتی سوال می‌کنند که مگر دندان عقل قابل عصب کشی کنم.

Algiers_dental_cleaning

نگهداری و عصب کشی است؟

حقیقت این است که دندان‌های عقل از نظر انجام عصب کشی، تفاوتی با سایر دندان‌ها ندارند. آنچه که باعث می‌شود در اغلب موارد این دندان‌ها قابل نگهداری نباشند، به عوامل دیگری بر می‌گردد.

دندان‌های عقل معمولا بین ۱۷ تا ۲۵ سالگی در دهان ظاهر می‌شوند. گفته می‌شود به علت نرم‌تر شدن رژیم تغذیه‌ای بشر یا کوچک‌تر شدن تکاملی فک به دلیل جهش ژنتیکی یا اختلاط نژادی و … ، این دندان‌ها در حال حذف شدن از گونه بشر هستند.

به هر دلیل، در بسیاری از افراد دندان‌های عقل رویش ناقصی دارند و حتی ممکن است کاملا نهفته باقی بمانند. فقط در برخی افراد، این دندان‌ها به طور کامل رویش پیدا می‌کنند و در ردیف با سایر دندان‌ها قرار می‌گیرند.
در صورت رویش کامل است که در جویدن می‌توانند نقش ایفا کنند، پوسیده شوند و حتی نیاز به عصب کشی پیدا کنند.
اما به این علت که اغلب این دندان‌ها محل رویش یا زاویه رویش مناسب ندارند، در جویدن نقشی ایفا نمی‌کنند و یا پشت آن‌ها با تجمع مواد غذایی التهاب لثه‌ای ایجاد می‌شود و ممکن است کشیدن آن‌ها توصیه شود.
عصب کشی دندان‌های عقل، امر ممکن و قابل انجامی است، ولی به چند علت دشوار است.
اولین دلیل دسترسی دشوار به این دندان‌هاست. این دندان‌ها در انتهای ردیف دندانی دهان شما هستند و دندان‌پزشک شما به راحتی نمی‌تواند ابزار‌هایش را به آن‌ها برساند و آن‌ها را عصب کشی کند.

نحوه کار

گاهی به عصب کشی روت کانال تراپی (به معنی کانال ریشه) گفته می‌شود . کانال ریشه و حفره مغز دندان که به آن مربوط است حفره‌های آناتومیکی در دندان هستند که به طور طبیعی بافت‌های عصبی و رگ‌های خونی و بافت‌های سلولی دیگری را در خود جای می‌دهند.

در صورتیکه پوسیدگی دندان در مراحل اولیه درمان نشود و پوسیدگی از مینا عبور نموده و به عاج گسترش یابد در ادامه میتواند به فضای پالپ گسترش یابد.ورود میکروب ها به پالپ دندان باعث ایجاد التهاب در پالپ شده و این التهاب باعث افزایش حجم پالپ می شود. با توجه به اینکه پالپ دندان یک محفظه بسته است، التهاب باعث افزایش شدید فشار داخلی آن می شود. این افزایش فشار، منجر به فشار آمدن به پایانه های عصب دندان شده و درد دندان شروع می شود.

هنگام عصب کشی دندان پزشک بعد از برداشتن پوسیدگی ها یا نسج دندانی، به کانال هایی که داخل ریشه دندان قرار دارند، دسترسی پیدا می کند و ابتدا پالپوتومی صورت میگیرد یعنی با سوراخ کردن سقف پالپ و جاری شدن خون، فشار داخل پالپ کاهش پیدا کرده و درد کم می شود. (تعداد کانالها بستگی به دندان دارد مثلاً دندان نیش تک کاناله است ولی دندان آسیا سه یا چهار کانال دارد.)

کانال های پالپ فقط حاوی عصب نیستند و حتی در بعضی موارد عصب آنها ممکن است به علت کاهش خونرسانی، از بین رفته باشد، اما باکتری ها و محصولات آنها در این کانال ها وجود دارند. به علاوه، عروق خونی، سلول های مختلف و حتی احتمالاً عروق لنفی در این کانال ها وجود دارد. این کانال ها که با پوسیدگی یا ورود میکروب ها آلوده شده اند، عفونت را تا پای ریشه می برند و باعث می شوند در اثر واکنش های التهابی، استخوان دور ریشه دچار التهاب و تحلیل شود و از بین برود.

کاری که دندان پزشک انجام می دهد، این است که جلوی این روند را قبل از اتفاق افتادن بگیرد یا اینکه بعد از اتفاق افتادن، آن را درمان کند. این کار با خارج کردن محتویات کانال ریشه و تمیز کردن آنها، شکل دادن کانال های ریشه به نحوی که مواد دارویی شستشودهنده تا انتهای کانال ها برسد و در آخر با پرکردن کانال های ریشه طوری که کاملاً بسته شوند و امکان عبور میکروب ها و محصولاتشان از مسیر آنها کاهش یابد، انجام می شود.

در عصب‌کشی این مواد به طور کامل برداشته و تخلیه می‌شوند و سپس تمیز می‌شوند و آنگاه به وسیله یک سوهان کوچک، شکل‌دهی و با محلول شست‌وشو، عفونت‌زدایی می‌شوند و پس از قرار دادن میله ای بسیار نازک بنام گوتا که جنس پلاستیکی دارد در داخل پالپ عاج دندان را با ماده‌ای (مثل آمالگام) که با مواد دیگر (مثل غذاها) واکنش نمی‌دهد پر می‌کنند. بعد از این عمل، دندان می‌میرد و اگر بعد از این، دندان عفونی شود باید تحت عمل جراحی انتهای ریشه قرار گیرد.

اگر چه گاهی اعمال مذکور در بیش از یک جلسه درمانی انجام می‌شود، اما زیاد بودن فاصلهٔ زمانی بین تخلیه مواد عفونی و پر کردن دندان شانس عفونت‌های بعدی را بالا می‌برد.

دومین دلیل این است که مورفولوژی و تعداد کانال‌های این دندان‌ها متغیر است و درمان عصب کشی آن‌ها نیاز به تجربه و مهارت بیشتری دارد.

اما مجموع این عوامل مانع عصب کشی دندان عقل شما نمی‌شوند. در بسیاری از موارد، یک متخصص درمان ریشه (اندودنتیست) می‌تواند با صرف وقت و مهارت بیشتر دندان عقل به درد بخور و قابل نگهداری شما را درمان ریشه (عصب کشی) کند.

دندان‌پزشک شما قبل از اینکه پیشنهاد عصب کشی دندان عقل شما را مطرح کند، در مورد نقش آن در جویدن، امکان تجمع مواد غذایی در پشت دندان (اصطلاحا پاکت پریودنتال)، وجود دو دندان آسیاب دیگر و نیاز شما برای باقی ماندن این دندان، بررسی‌های لازم را انجام می‌دهد و بعد نظر خود را در مورد کشیدن یا نگه داشتن این دندان با شما در میان می‌گذارد.

بعد از تایید این موارد، دندان عقل شما می‌تواند مانند هر دندان دیگری عصب کشی شود، پر شود و در دهان شما باقی بماند.

در دندان هایی که مقدار زیادی از آن به دلیل پوسیدگی از بین رفته است یا توسط دندانپزشک هنگام برداشتن پوسیدگی نیاز به برداشتن آن شده است، یا دندان هایی که دیواره آن شکسته است، یا به دلیل عصب کشی یا نازک شدن جداره، احتمال شکستن آن می رود، یا هر مورد دیگری که دندانپزشک تشخیص دهد، می توان با روکش دندان، آن را بازسازی کرد.

انواع روکش دندان

1- روکش چینی فلزی (PFM): که بخش درونی (Frame) آن از فلز و بخش بیرونی آن از جنس چینی دندانپزشکی ساخته می شود. فریم فلزی می تواند از طلا یا آلیاژهای نیکل، کروم و کبالت ساخته شود.

2- ژاکت کراون: که فاقد بخش پشتیبانی کننده درونی (فریم) است. این نوع روکش به دلیل توانایی کمتر در تحمل فشارهای ناشی از جویدن به دلیل فقدان فریم، در دندان های جلو کاربرد دارد. این روش به دلیل حذف لایه فلزی، شفافیت بیشتر و نیاز کمتری به تراش دندان دارد.

3- روکش های تمام چینی: در این روش، بخش درونی (فریم) به جای فلز از نوعی سرامیک تقویت شده به عنوان هسته مرکزی استفاده می شود. این روش گران تر از روش PFM بوده و در موارد وجود حساسیت به هر نوع فلز در بیمار یا به دلایل زیبایی، مورد استفاده قرار می گیرد.